Park Pałacowy w Świerklańcu

Park Pałacowy w Świerklańcu to rozległy, zabytkowy park krajobrazowy na Górnym Śląsku. Jest pozostałością dawnego założenia rezydencjonalnego rodu Henckel von Donnersmarck. 

Na terenie parku znajdują się szerokie alejki, stawy, stare drzewa, polany, place zabaw oraz kilka ważnych zabytków. Park nie jest miejscem do szybkiego zwiedzania. Najlepiej zaplanować tu dłuższy spacer, ponieważ odległości między głównymi punktami są dość duże.

Najbardziej charakterystyczną częścią parku są okolice stawów. Przy wodzie ustawiono ławki, a na wyspach i przy brzegach można obserwować ptactwo wodne. Teren ma otwarty charakter: część alejek prowadzi wśród drzew, a część przez szerokie zielone przestrzenie.

Dawna rezydencja rodu Donnersmarcków

Świerklaniec był jedną z najważniejszych rezydencji rodu Henckel von Donnersmarck. W drugiej połowie XIX wieku powstał tu duży, reprezentacyjny pałac dla Guido Henckel von Donnersmarcka. Projekt przygotował francuski architekt Hector Lefuel.

Pałac był znany jako „Mały Wersal”. Nie zachował się do naszych czasów. Został poważnie zniszczony pod koniec II wojny światowej, a w latach 60. XX wieku rozebrany. Dziś o dawnej rezydencji przypominają układ parku, zachowane budowle, rzeźby i elementy założenia wodnego.

Co warto zobaczyć w parku?

Podczas spaceru warto zwrócić uwagę na kilka miejsc. Są rozmieszczone w różnych częściach parku, dlatego dobrze jest przejść spokojnie głównymi alejkami i obejść teren wokół stawów.

• Pałac Kawalera – zachowany budynek dawnej rezydencji gościnnej i jeden z najważniejszych obiektów w parku.
• Fontanna – reprezentacyjny element dawnego założenia pałacowego, często fotografowany przez odwiedzających.
• Kościół Dobrego Pasterza – niewielka historyczna świątynia związana z dawną rezydencją Donnersmarcków.
• Baszta i dawne ogrodnictwo – spokojniejszy fragment parku, przypominający o zapleczu całego założenia rezydencjonalnego.
• Wodospad skalny – sztucznie uformowana kaskada z kamieni, po której spływa woda.
• Rzeźby parkowe – kopie XIX-wiecznych rzeźb inspirowanych dziełami francuskiego rzeźbiarza Emmanuela Frémieta.
• Pozostałości dawnego zamku – fragmenty dawnego układu obronnego, fosa i relikty murów.

Pałac Kawalera i fontanna

Pałac Kawalera to najcenniejszy zachowany budynek dawnego założenia rezydencjonalnego. Pełnił funkcję rezydencji gościnnej. Dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w Świerklańcu.

W pobliżu znajduje się fontanna, która należy do najważniejszych elementów parku. To dobre miejsce na krótki postój podczas spaceru i jeden z punktów, od których warto rozpocząć zwiedzanie centralnej części parku.

Na terenie parku znajdują się także kopie XIX-wiecznych rzeźb. Nawiązują one do prac Emmanuela Frémieta i podkreślają historyczny charakter całego miejsca.

Kościół Dobrego Pasterza, baszta i dawne ogrodnictwo

Kościół Dobrego Pasterza to kameralna, XIX-wieczna świątynia wzniesiona jako kościół pałacowy rodu Donnersmarcków. Budowla jest doskonałym przykładem kunsztownego neogotyku, a z jej bryłą – poprzez neogotycki krużganek – bezpośrednio łączy się zabytkowe Mauzoleum rodowe. Miejsce to przypomina, że Świerklaniec był niegdyś nie tylko miejscem wypoczynku, lecz także rozległą rezydencją z własnym zapleczem sakralnym, gospodarczym i ogrodniczym.

W tej części parku zachowały się także baszta oraz ślady wspomnianego zaplecza ogrodniczego. Baszta to w rzeczywistości charakterystyczna, murowana z czerwonej cegły wieża wodna z końca XIX wieku. Obiekt ten pełnił dawniej kluczową funkcję techniczną – znajdujący się w nim zbiornik stanowił rezerwuar wody niezbędnej do nawadniania przypałacowych upraw, bogatych dywanów kwiatowych oraz całego ogrodu Donnersmarcków.

Wodospad skalny

Wodospad skalny to jedna z najbardziej charakterystycznych atrakcji parku. Jest to sztuczna kaskada wykonana z kamieni. Woda spływa po skałach, a całość tworzy spokojny zakątek wśród zieleni.

Pozostałości dawnego zamku

Historia Świerklańca jest starsza niż XIX-wieczna rezydencja Donnersmarcków. W parku znajdował się wcześniej zamek. Do dziś zachowały się głównie relikty ziemne, fragmenty murów oraz fosa.

Nie są to duże ruiny, dlatego łatwo je przeoczyć. Warto jednak zwrócić uwagę na most prowadzący przez fosę i dawny układ obronny. To jeden z mniej oczywistych, ale ciekawych fragmentów parku.

Stawy i spacer nad Jezioro Świerklanieckie

Stawy są jedną z głównych atrakcji parku. Wokół nich prowadzą alejki spacerowe, przy których znajdują się ławki. To dobre miejsce na odpoczynek, obserwację ptaków i krótki piknik.

Po zwiedzeniu parku można podejść także w stronę Jeziora Świerklanieckiego. Prowadzi tam spokojniejsza, mniej zagospodarowana ścieżka wśród zieleni. To dobra opcja dla osób, które chcą wydłużyć spacer poza główną część parku.

Spacer z dziećmi

Park jest wygodny dla rodzin z dziećmi. Alejki są szerokie i nadają się na spacer z wózkiem, rowerkiem dziecięcym lub hulajnogą. Na terenie parku znajdują się także place zabaw.

Warto pamiętać, że park jest duży. Jeśli planujecie zobaczyć najważniejsze miejsca, najlepiej przeznaczyć na spacer co najmniej 2–3 godziny. Przy młodszych dzieciach dobrze zaplanować przerwy przy stawach lub na placu zabaw.

Dojazd i parking

Park Pałacowy w Świerklańcu jest łatwo dostępny samochodem i komunikacją publiczną. Przy głównym wejściu znajduje się pętla autobusowa, co ułatwia dojazd z okolicznych miejscowości.

Dla osób przyjeżdżających samochodem dostępne są parkingi przy wejściach do parku. W weekendy i w ciepłe dni miejsce jest popularne, dlatego warto przyjechać wcześniej.

Autor

Krzysztof Pociecha

Programista i Redaktor na portalu TrasaDlaBobasa.pl oraz SzpiedzyWiedzy.pl

Data dodania: 2026-07-02