Wszystkie szlaki na Święty Krzyż i Łysą Górę
Łysa Góra – jak dotrzeć na szczyt?
Łysa Góra, nazywana również Łyścem lub Świętym Krzyżem, znajduje się w paśmie Łysogór, w centralnej części Gór Świętokrzyskich. Wznosi się na wysokość 595 m n.p.m. i jest drugim co do wysokości szczytem tego pasma.
Bez wątpienia to najbardziej popularny szczyt w Górach Świętokrzyskich! Od wieków przyciąga uwagę nie tylko turystów, ale również badaczy historii, archeologów i miłośników dawnych wierzeń. Według legend właśnie tutaj odbywały się sabaty czarownic. Dziś na Łysej Górze można zobaczyć klasztor, podziwiać rozległe gołoborza i odkrywać ślady dawnych mieszkańców tych terenów.
To doskonały cel wycieczki dla osób, które lubią łączyć górskie spacery ze zwiedzaniem. W poniższym artykule opowiemy Wam zarówno o szlakach prowadzących na szczyt Łysej Góry, jak i atrakcjach na samym szczycie.
1. Najłatwiejszy szlak na Święty Krzyż i Łysą Górę dla dzieci i nie tylko
Jeśli szukacie łatwego szlaku na Święty Krzyż warto wybrać trasę z Huty Szklanej, która jest zdecydowanie najłatwiejsza i z najbardziej łagodnym podejściem.
W miejscowości Huta Szklana znajdziecie rozległe parkingi, punkty gastronomiczne oraz dodatkowe atrakcje.
Z Huty szklanej możecie skorzystać z trzech opcji:
- wejść asfaltową Drogą Przewodników Świętokrzyskich prowadzącą czerwonym szlakiem. Ma ona około 2,5 km. Jest to droga zamknięta dla zwykłego ruchu samochodowego, z określonymi wyjątkami.
- podjechać meleksem pod same sanktuarium
- lub wybrać pieszy szlak prowadzący przez las równolegle do asfaltu - ma on łagodniejsze podejście od popularniejszej trasy z Nowej Słupi
średnia
Najłatwiejszy szlak na Święty Krzyż i Łysą Górę z Huty Szklanej
2. Droga Królewska z Nowej Słupi - najpopularniejszy szlak na Łysą Górę
Niebieski szlak Drogą Królewską na Łysą Górę i do sanktuarium Święty Krzyż to bez wątpienia najpopularniejszy pieszy szlak w całych Górach Świętokrzyskich. Jej nazwa wzięła się nie bez powodu - przemierzali ją już polscy władcy, w tym m.in. Władysław Jagiełło przed wyprawą na Grunwald.
W Nowej Słupi niedaleko wejścia na szlak znajdują się też ciekawe muzea, które mogą być dodatkową atrakcją zwłaszcza przy gorszej pogodzie: Dom Legend, Oraz Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego.
średnia
Najpopularniejszy szlak na Łysą Górę. Z Nowej Słupi przez Święty Krzyż
3. Z Nowej Słupi ścieżką edukacyjną - ciekawa alternatywa dla Drogi Królewskiej
Na Łysą Górę z Nowej Słupi można wejść nie tylko popularną Drogą Królewską. Spokojniejszą alternatywą jest czerwona ścieżka edukacyjna „Śladem czarownic, pogańskich kultów i powstańczych kryjówek”. Trasa prowadzi przez las, obok wychodni skalnych, miejsc pamięci i kamiennego wału otaczającego szczyt.
Ścieżka jest węższa, bardziej kameralna i spokojniejsza od Drogi Królewskiej. Jest także mniej stroma - wysokość zdobywamy na dłuższym odcinku. Podejście jest główni kamieniste i nie należy trudnych. Większe grupy powinny poruszać się pojedynczo, ponieważ na trasie nie wszędzie można swobodnie się minąć.
średnia
Ścieżka edukacyjna na Łysą Górę z Nowej Słupi - ciekawa alternatywa dla Drogi Królewskiej
4. Łysa Góra ze wsi Trzcianka
Trzcianka to spokojny i znacznie mniej oblegany punkt startowy na Łysą Górę (Święty Krzyż). Zamiast popularnej Drogi Królewskiej z Nowej Słupi czeka tu kameralna wędrówka żółtym szlakiem przyrodniczym przez świętokrzyski las "Szlakiem wśród mamucich jodeł", która prowadzi prosto w okolice klasztoru i gołoborza. Po drodze mamy 6 przystanków edukacyjnych.
Trasa zaczyna się we wsi Trzcianka i prowadzi przez las na południowych stokach Łysej Góry. Podejście nie jest długie ani technicznie trudne, dlatego będzie dobrą propozycją dla rodzin z dziećmi oraz osób, które chcą uniknąć tłumów.
Nazwa ścieżki nie jest przypadkowa – w pobliżu szlaku rosną okazałe, stare jodły, nazywane mamucimi ze względu na swoje rozmiary i wiek.
łatwa
Łysa Góra ze wsi Trzcianka
Łysa Góra - co warto zobaczyć będąc na szczycie
Łysa Góra to miejsce o wyjątkowo bogatej historii, związanej zarówno z przedchrześcijańskimi wierzeniami, jak i rozwojem chrześcijaństwa w Polsce. Od wieków kojarzona jest z tajemniczymi obrzędami i wierzeniami. Według ludowych opowieści na jej szczycie miały odbywać się sabaty czarownic, które spotykały się tutaj nocą, tańczyły wokół ognia i odprawiały magiczne rytuały.
Szczyt Łysej Góry to jeden z najciekawszych przyrodniczo zakątków Gór Świętokrzyskich - z pewnością spędzicie tu trochę czasu. A zatem - co warto zobaczyć na szczycie Łysej Góry?
Gołoborza - platforma widokowa
Gołoborza to jedne z najbardziej charakterystycznych miejsc w Górach Świętokrzyskich. Są to rozległe rumowiska skalne, które powstały w epoce lodowcowej, gdy tutejsze obszary znajdowały się na przedpolu lądolodu. Woda z topniejącego śniegu i opadów wnikała w szczeliny skał, a następnie zamarzając rozsadzała je od wewnątrz.
Największe gołoborze znajduje się właśnie na stoku Łysej Góry. Można je podziwiać ze specjalnie przygotowanej platformy widokowej - wejście na platformę jest dodatkowo płatne.
Tajemniczy Wał Kultowy
Za legendami o czarownicach kryje się historyczne podłoże. Na Łysej Górze rzeczywiście odkryto pozostałości przedchrześcijańskiego ośrodka kultowego. Z głazów gołoborzy nasi przodkowie wznieśli tajemniczy wał kultowy, który do dziś otacza szczyt Łysej Góry i datowany jest na pierwsze wieki naszej ery, czyli na długo przed powstaniem państwa polskiego. Do dziś nie znamy wszystkich tajemnic tego miejsca.
Klasztor Święty Krzyż - zwiedzamy najważniejszy zabytek Łysej Góry
Klasztor Święty Krzyż to jedno z najstarszych miejsc kultu chrześcijańskiego w Polsce. Początki klasztoru na Łyścu sięgają początku XII wieku, choć źródła wskazują różne daty jego założenia. Nazwa Święty Krzyż pochodzi od przechowywanych tutaj relikwii Drzewa Krzyża Świętego.
Według legendy relikwie Krzyża Świętego miał przywieźć węgierski królewicz Emeryk, który podczas polowania zobaczył jelenia, którego poroże rozświetlał złoty krzyż. Uznając to za znak, udał się na Łysą Górę. Miał tam przekazać zakonnikom relikwie Drzewa Krzyża Świętego, które otrzymał od ojca. Od tego wydarzenia miejsce zaczęto nazywać Świętym Krzyżem. Kamienną postać pielgrzyma Emeryka możecie zobaczyć przy wejściu na szlak w Nowej Słupi.
Relikwie sprawiły, że klasztor szybko stał się ważnym celem pielgrzymek. Na Święty Krzyż przybywali zarówno zwykli wierni, jak i przedstawiciele możnych rodów oraz polscy władcy.
Co warto zwiedzić w samym klasztorze:
- Bazylikę Trójcy Świętej – świątynię z bogatym wyposażeniem i wielowiekową historią.
- Kaplicę Oleśnickich – miejsce przechowywania relikwii Krzyża Świętego.
- Krużganki klasztorne – zabytkową część dawnego opactwa. Tu znajduje się lokal gastronomiczny.
- Wieżę kościelną – punkt widokowy, z którego można oglądać panoramę Gór Świętokrzyskich.
- Muzeum
Bazylika Świętej Trójcy i kaplica Oleśnickich
Centralnym punktem zespołu klasztornego jest Bazylika Trójcy Świętej. Świątynia była wielokrotnie przebudowywana, a jej obecny wygląd łączy elementy różnych epok. Szczególną uwagę przyciąga Kaplica Oleśnickich, ufundowana na początku XVII wieku przez Mikołaja Oleśnickiego - to właśnie w tej kaplicy przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego, od których pochodzi nazwa całego klasztoru i Gór Świętokrzyskich.
Krużganki klasztorne i dziedziniec
Zabytkowa część dawnego opactwa. Znajduje się tu lokal gastronomiczny, gdzie możemy zjeść ciepły posiłek, napić się herabty.
Wejście na wieżę
Warto wspiąć się na kościelną wieżę widokową, z której rozciąga się rozległa panorama na pasmo Gór Świętokrzyskich.
Krypty klaszorne
Podziemia klasztoru na Świętym Krzyżu kryją jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji tego miejsca – krypty grobowe, w których spoczywają dawni zakonnicy i przedstawiciele polskich rodów szlacheckich. Największe zainteresowanie zwiedzających wzbudza zmumifikowane ciało księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, które można zobaczyć w przeszklonej trumnie. Jeremi Wiśniowiecki (1612–1651) był wojewodą ruskim, magnatem i jednym z najważniejszych dowódców wojskowych Rzeczypospolitej w czasie powstania Chmielnickiego.
Muzeum misyjne
Zgromadzono w nim liczne pamiątki przywiezione przez misjonarzy z różnych zakątków świata, m.in. Afryki, Azji i Ameryki Południowej. Wśród eksponatów można zobaczyć tradycyjne stroje, przedmioty codziennego użytku, instrumenty muzyczne, rzeźby i wyroby rękodzielnicze, które przybliżają kulturę i zwyczaje odległych społeczności.
Data dodania:
