Śladem dawnej kolejki wąskotorowej w Górach Świętokrzyskich - trasa, historia i ciekawostki


max 371 m min 312 m
straighten 15.9km
timer 4h 18min
north_east 132m
south_east 118m
łatwa - trasa dostpna dla każdego, bez trudności terenowych
trending_flat  Trasa przebiega płasko, bez nachyleń
stroller  Trasa na wózek z dużymi kołami
directions_bike  Trasa pieszo rowerowa
warning  Zakaz wprowadzania psów
Wideo-przewodnik po trasie Obejrzyj na YouTube

Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym to dobry pomysł na dłuższą wędrówkę dla miłośników historii kolei i leśnych tras. Trasa jest łatwa, ale dla wielu osób może okazać się dość monotonna - nie trzeba zdobywać szczytów ani pokonywać stromych podejść, jednak należy przygotować się na kilkanaście kilometrów marszu.

W ciepłe dni drzewa zapewniają cień, a oddalenie od głównych punktów turystycznych regionu pozwala poznać spokojniejszą stronę Łysogór. Ma to także swoje minusy: brak miejsc gdzie można się zatrzymać, odpocząć, zjeść ciepły posiłek. 

Najważniejsze informacje o trasie:

  • Długość: około 16 km w jedną stronę.
  • Przebieg: Święta Katarzyna – Nowa Słupia lub w przeciwnym kierunku.
  • Oznakowanie: zielone znaki ścieżki edukacyjnej.
  • Charakter trasy: leśna, zacieniona, w większości niemal płaska.
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym

Dawna kolejka wąskotorowa w Górach Świętokrzyskich – do czego służyła?

Kolejka, której śladem prowadzi dzisiejsza ścieżka edukacyjna, była częścią zagnańskiej kolei wąskotorowej, łączącej okolice Zagnańska z rejonem Świętego Krzyża. Jej budowę rozpoczęto w 1918 roku, a w 1924 roku linia dotarła w okolice wsi Hucisko, niedaleko Nowej Słupi. Początkowo kolej służyła przede wszystkim do przewozu drewna do tartaku w Zagnańsku. Z czasem zaczęto wykorzystywać ją również do transportu rud żelaza z kopalni w Rudkach, w tym pirytu.

Kolejka miała także znaczenie dla mieszkańców okolicznych miejscowości. Przewoziła pasażerów, a z czasem zaczęła służyć również turystom odwiedzającym Góry Świętokrzyskie. Dziś trudno wyobrazić sobie, że przez leśne tereny Świętokrzyskiego Parku Narodowego przebiegała linia kolejowa, którą transportowano zarówno surowce, jak i ludzi.

Kolejka przestała funkcjonować w latach 60. XX wieku, a jej tory rozbierano w kolejnych latach. Pozostałości infrastruktury nie zniknęły jednak całkowicie. Nasypy, mosty i inne elementy dawnej trasy można zobaczyć podczas współczesnej wędrówki.

null

Dawny przebieg kolejki wykorzystano do wytyczenia przyrodniczo-kulturowej ścieżki edukacyjnej, która łączy Świętą Katarzynę z Nową Słupią. Trasa została udostępniona turystom w 2019 roku. Prowadzi przez lasy Świętokrzyskiego Parku Narodowego i pozwala poznawać jednocześnie historię kolei, przyrodę oraz ślady dawnej działalności człowieka.

Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym

Charakterystyczne miejsca na trasie: 

1. Kamieniołom

Na trasie znajduje się także nieczynny leśny kamieniołom, związany z budową kolejki. To kolejny ślad pokazujący, że stworzenie linii kolejowej wymagało nie tylko ułożenia torów, ale również przygotowania odpowiedniej infrastruktury i wykorzystania dostępnych w okolicy materiałów.  Kamieniołom znajduje się nieco na uboczu głównej drogi, dlatego warto zwracać uwagę na oznakowanie i kierunkowskazy. Dla osób zainteresowanych geologią i dawnym wykorzystaniem lokalnych surowców może to być jeden z ciekawszych przystanków.

Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym

2. Duży Most

Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów na trasie jest tak zwany Duży Most. Ta pozostałość infrastruktury dawnej kolejki ma ponad 5 metrów wysokości. Wśród drzew i leśnych ścieżek konstrukcja przypomina, że niegdyś musiano tu przygotować trasę odpowiednią dla kolejowego transportu.

Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym

2. Źródełko

Na trasie ścieżki „Śladem kolejki wąskotorowej” znajduje się również źródełko, przy którym warto zatrzymać się na chwilę. To jeden z tych niewielkich punktów, które urozmaicają leśną wędrówkę. 

Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym

Wiecej w regionie Góry Świętokrzyskie


Wczytuję komentarze ...