Śladem dawnej kolejki wąskotorowej w Górach Świętokrzyskich - trasa, historia i ciekawostki
stroller Trasa na wózek z dużymi kołami
directions_bike Trasa pieszo rowerowa
warning Zakaz wprowadzania psów
Trasa śladami dawnej kolejki wąskotorowej w Świętokrzyskim Parku Narodowym to dobry pomysł na dłuższą wędrówkę dla miłośników historii kolei i leśnych tras. Trasa jest łatwa, ale dla wielu osób może okazać się dość monotonna - nie trzeba zdobywać szczytów ani pokonywać stromych podejść, jednak należy przygotować się na kilkanaście kilometrów marszu.
W ciepłe dni drzewa zapewniają cień, a oddalenie od głównych punktów turystycznych regionu pozwala poznać spokojniejszą stronę Łysogór. Ma to także swoje minusy: brak miejsc gdzie można się zatrzymać, odpocząć, zjeść ciepły posiłek.
Najważniejsze informacje o trasie:
- Długość: około 16 km w jedną stronę.
- Przebieg: Święta Katarzyna – Nowa Słupia lub w przeciwnym kierunku.
- Oznakowanie: zielone znaki ścieżki edukacyjnej.
- Charakter trasy: leśna, zacieniona, w większości niemal płaska.
Dawna kolejka wąskotorowa w Górach Świętokrzyskich – do czego służyła?
Kolejka, której śladem prowadzi dzisiejsza ścieżka edukacyjna, była częścią zagnańskiej kolei wąskotorowej, łączącej okolice Zagnańska z rejonem Świętego Krzyża. Jej budowę rozpoczęto w 1918 roku, a w 1924 roku linia dotarła w okolice wsi Hucisko, niedaleko Nowej Słupi. Początkowo kolej służyła przede wszystkim do przewozu drewna do tartaku w Zagnańsku. Z czasem zaczęto wykorzystywać ją również do transportu rud żelaza z kopalni w Rudkach, w tym pirytu.
Kolejka miała także znaczenie dla mieszkańców okolicznych miejscowości. Przewoziła pasażerów, a z czasem zaczęła służyć również turystom odwiedzającym Góry Świętokrzyskie. Dziś trudno wyobrazić sobie, że przez leśne tereny Świętokrzyskiego Parku Narodowego przebiegała linia kolejowa, którą transportowano zarówno surowce, jak i ludzi.
Kolejka przestała funkcjonować w latach 60. XX wieku, a jej tory rozbierano w kolejnych latach. Pozostałości infrastruktury nie zniknęły jednak całkowicie. Nasypy, mosty i inne elementy dawnej trasy można zobaczyć podczas współczesnej wędrówki.
Dawny przebieg kolejki wykorzystano do wytyczenia przyrodniczo-kulturowej ścieżki edukacyjnej, która łączy Świętą Katarzynę z Nową Słupią. Trasa została udostępniona turystom w 2019 roku. Prowadzi przez lasy Świętokrzyskiego Parku Narodowego i pozwala poznawać jednocześnie historię kolei, przyrodę oraz ślady dawnej działalności człowieka.
Charakterystyczne miejsca na trasie:
1. Kamieniołom
Na trasie znajduje się także nieczynny leśny kamieniołom, związany z budową kolejki. To kolejny ślad pokazujący, że stworzenie linii kolejowej wymagało nie tylko ułożenia torów, ale również przygotowania odpowiedniej infrastruktury i wykorzystania dostępnych w okolicy materiałów. Kamieniołom znajduje się nieco na uboczu głównej drogi, dlatego warto zwracać uwagę na oznakowanie i kierunkowskazy. Dla osób zainteresowanych geologią i dawnym wykorzystaniem lokalnych surowców może to być jeden z ciekawszych przystanków.
2. Duży Most
Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów na trasie jest tak zwany Duży Most. Ta pozostałość infrastruktury dawnej kolejki ma ponad 5 metrów wysokości. Wśród drzew i leśnych ścieżek konstrukcja przypomina, że niegdyś musiano tu przygotować trasę odpowiednią dla kolejowego transportu.
2. Źródełko
Na trasie ścieżki „Śladem kolejki wąskotorowej” znajduje się również źródełko, przy którym warto zatrzymać się na chwilę. To jeden z tych niewielkich punktów, które urozmaicają leśną wędrówkę.
Data dodania:
Wiecej w regionie Góry Świętokrzyskie